Krótka historia miasta
W szczytowym okresie kolonizacji w końcu 13. stulecia dochodzi prawdopodobnie do prób zasiedlenia obszaru kralickiego. Dopiero druga połowa 16 stulecia jest okresem wyraźnego rozwoju obszaru.
W tym czasie Kralik kupuje Zdenek z Valdštejna i dzięki jego oddziaływaniom rozwijają się cechy, miasto otrzymuje różne privilegia. Kralicko ( ziemia kralicka ) staje się miejscem strategicznym - miasto dwukrotnie odwiedził cesarz
Józef II., aby ocenił możliwości obrony przeciwko Prusom. ( Podobna sytuacja powstaje także przed drugą wojną światową, gdy w pasie granicznym buduje się wiele umocnień obronnych ).
W połowie 19. stulecia Kraliki stają się znaczącym miastem o niespotykanym rozwoju.
Ale więcej dowiecie się w Muzeum Miejskim.
Szczegółowa historia miasta
Małe miasteczko otoczone malowniczymi górami i dziewiczo czystą przyrodą położone jest
w północnej części kralickiej bruzdy 560 m. nad poziomem morza. Obecnie żyje w tym podgórskim miasteczku około 4820 obywateli ( łącznie z przyległymi wioskami ).
Najstarsza wiarygodna wzmianka o tym mieście pochodzi z r. 1367. Jest to zapis zachowany w ziemskich tablicach, w których Karol IV. darował zamek Žampach i do niego należące
" Góry Kralickie " ( montana in Greylichs ) Čeňkovi z Potštejna. Ta wzmianka jednakże tyczy się do bliżej nie określonych kopalń. Właściwe miasto powstało dopiero w 16. stuleciu
i pierwsza wzmianka o założeniu to rok 1568. W roku 1577 kupił miasto wraz z dziesięcioma wioskami Zdenek z Valdštejna ( jego prawnuk był znanym wojewodą w wojnie Trzydziestoletniej Albrecht z Valdštejna ). Zdenek z Valdštejna wybrał
sobie Kraliky na siedzibę nowego państwa i rozpoczął jego rozbudowę. Oprócz zamku, kościoła i domu modlitwy protestantów ( dzisiejszego kościoła św. Michała Archanioła ), polecił budowę rynku w kształcie jak obecnie, i na jego prośbę cesarz Rudolf
II. udzielił miastu prawo trzech targów w ciągu w ciągu roku dokumentem pisanym w języku czeskim. W okolicy prawdopodobnie wydobywano rudę żelaza a także srebro i wtedy miało miasto otrzymać od swego herbu skrzyżowane młotki górnicze z mieczem.
Próby o wznowienie w 17. stuleciu
przyniosły tak nieznaczne ilości metalu, że wydobywanie zostało definitywnie zakończone.
Bliskość leczniczych źródeł nad miastem pozwoliła kralickiemu rodakowi biskupowi Tobiaszowi Janowi Becker w latach 1696-1710 zbudować monumentalny kompleks pątniczy. Do tego pątniczego miejsca przybywało dużo pielgrzymów, a biedni mieszkańcy Kralik
znajdowali w czasie odpustów wyżywienie. Bardzo się rozszerzył wyrób i sprzedaż przedmiotów upominkowych. Zaczęło się rozwijać rzeźbiarstwo, które do dziś przypominają szopki betlejemskie i figurki rozsiane po całym świecie. Szopki były sprzedawane
także i w Ameryce jako " prawdziwe wiedeńskie jasełka ". Nie pozostały także w tyle i inne rzemiosła,
a przede wszystkim organistyka i tkactwo. Organami mistrzów kralickich może się pochwalić niejeden kościół lub kaplica w całej Czeskiej Republice. Jedne z najcenniejszych organów
znajdują się w praskiej Lorecie, wiele innych jeszcze się doczeka swojej oceny.
Tkactwo odgrywało bardzo ważną rolę w późniejszym powstaniu tradycji tekstylnej, gdyż płótno kralickie sprzedawane było z powodzeniem w całym kraju. Jednym z największych odbiorców stało się Brno, a stąd płótno znajdowało drogę także na wiedeńskie targi.
W 18. stuleciu miasto trawiły pożary, morowe epidemie i wojny. I chociaż w tym rejonie nie doszło do znaczących bitew, miasto cierpiało przez przemarsze wojska. Miały tu miejsce napady i kradzieże, a także ściąganie podatków od pożarów tak samo jak w
innych rejonach czeskiej ziemi. W ciągu największych pożarów w latach 1708 i 1767 spłonęła wielka część miasta włącznie z najważniejszymi budynkami. Pierwotnie drewniane domy były zastępowane kamiennymi. Po odstąpieniu Kłodzka Prusom wielu z jego
obywateli przeniosłosię do Kralik, a miasto zaczęło się rozrastać.
W roku 1791 stały się Kraliky siedzibą urzędu magistrackiego. W czasie reformy rolnej
w roku 1850 został założony w Kralikach sąd okręgowy, urząd podatkowy i ziemski. Sąd okręgowy prowadził z małymi przerwami swoją działalność prawie 100 lat.
Od drugiej połowy 19. stulecia nastąpił szybki rozwój miasta. W roku 1899 została otwarta miejska trasa kolejowa Dolni Lipka - Štity, budowane były magazyny, nowe drogi, wodociągi, gazownia a w końcu nowe domy mieszkalne.
Przed drugą wojną światową większość obywateli miasta, które nazywało się po niemiecku
Grulich, stanowili Niemcy i tutaj również przejawiały się wpływy szerzenia nazizmu.
W roku 1935 przystąpiły władze do realizacji projektu umocnień, których najpotężniejsza część była później właśnie budowana w rejonie Kralik. W roku 1937 odwiedził Kraliki prezydent Edward Beneš w ramach inspekcji trasy po zbudowaniu umocnień.
W wyniku porozumień w Monachium zostały Kraliki w roku 1938 przemocą oderwane od Czechosłowacji i przyłączone do Niemiec. Na silnie umocnione granice przyjechał popatrzeć
w roku 1938 do Kralik Adolf Hitler. W czasie drugiej wojny úwiatowej wyrabiano w mieúcie częúci do samolotów wojskowych. Większoúć produkcji wykonywana była rękami ludzi
z obozu jenieckiego. Na wzgórzu Vyšina nad miastem budowany był obóz koncentracyjny, którego naziúci nie zdšżyli do końca wojny skończyć. Po wysiedleniu ludnoúci niemieckiej po roku 1945 miasto zostało całkiem sprawnie zasiedlone. Dlatego tutaj nie doszło do wyraźnej dewastacji.
Historyczne centrum miasta należy do najlepiej zachowanego w szerokiej okolicy i w roku
1990 zostało ogłoszone miejskš strefš pamištkowš. Do najważniejszych wydarzeń okresu najnowszego należy otwarcie nowego ratusza w roku 1997 i uchwalenie sztandaru miasta ustawš sejmowš CzR w roku 1999.
Tłumaczenie - Jan Lšk
|
